Wrota Podkarpackie
Wrota  >  Promocja  >  Aktualności

Wakacyjne wędrówki - "Podkarpacki Kuwejt..."

Informację udostępniono: Strona nie jest w emisji.


Poczuć zapach nafty i zobaczyć, jak wydobywało się ją w poł. XIX w., można tylko tutaj. Kiwony, kieraty, stare szyby wiertnicze, z których na dodatek wiele jest nadal czynnych, wpisują się w pejzaż regionu od ponad 150 lat. Początki przemysłu naftowego to właśnie Podkarpackie. W 1854 r. powstała w Bóbrce k. Krosna pierwsza na świecie kopalnia ropy naftowej, w dwa lata później pierwsza rafineria w Ulaszkowicach k. Jasła. Amerykanie swoją zbudowali dopiero 5 lat później… To w tym regionie przez całe lata był taki współczesny Kuwejt. Dzięki pasji trzech ludzi – Ignacego Łukasiewicza, Tytusa Trzecieskiego oraz Karola Klobassy - Zrenckiego dzisiaj świat przeżywa „naftową gorączkę”, bez niej nie może praktycznie funkcjonować, tu narodził się przemysł, który dziś jest najważniejszy na świecie.

Kopalnia w Bóbrce jest jedną z najstarszych kopalni ropy naftowej na świecie. Tu powstawały różnorodne techniki, technologie i konstrukcje, które dały podwaliny rozwoju wielu branż przemysłu naftowego - od geologii i poszukiwań, wiertnictwa i eksploatacji, przemysłu rafineryjnego - po dystrybucję ropy i jej produktów. Tu zrodziła się gałąź przemysłu, która przyniosła światu ogromny rozwój cywilizacyjny. W okresie międzywojennym Polska była samowystarczalna pod względem paliwowym i jeszcze eksportowała nadwyżkę produkcji. Zapach nafty „sięgnął” nawet literatury, bo choćby słynne „Sklepy cynamonowe” nauczyciela z Drohobycza Brunona Schulza, przynoszą nam magiczny opis miasta, który wraz z Borysławiem przed wojną stanowił centrum polskiego przemysłu naftowego i gdzie bohaterami są XIX – wieczni nafciarze.

Dziś na południu województwa spotyka się ciągle czynne stare kopalnie, z zabytkowymi  urządzeniami naftowymi. Poznać historię powstania i rozwoju przemysłu naftowego pomaga tarnsgraniczny Szlak Naftowy, którego główną osią są miasta Jasło, Krosno, Sanok, Lesko i Ustrzyki Dolne oraz ukraińskie: Sambor, Borysław, Drohobycz i Lwów. Zwiedzanie „galicyjskiego Teksasu” koniecznie trzeba zacząć od rarytasu na skalę światową, czyli od wspomnianej Bóbrki – muzeum – skansenu przemysłu naftowego i znajdującej się tam m. in. kopanki Franek, wykonanej ręcznie ok. 1860 r. do głębokości 50 m, a następnie w latach późniejszych pogłębionej za pomocą wiertnicy ręcz¬nej do głębokości 150 m. Znajdujące się nad nią napowierzchniowe urządzenie eksploatacyjne zo¬stało zrekonstruowane według posiadanych dokumentacji. Kopanka nadal jest czynna…

Jeśli mówi się o Ignacym Łukasiewiczu, to nie można zapomnieć o jednym z najważniejszych polskich i światowych wynalazków – lampie naftowej. Skonstruowana przez niego w 1853 r. lampa zrewolucjonizowała życie codzienne ludzi na całym świecie. Dlatego nie dziwi fakt, że w Muzeum Podkarpackim w Krośnie znajduje się największa w Europie kolekcja lamp naftowych, o różnych kształtach, wykończeniach, z różnych materiałów i wykonane w rozmaitych technikach, które przenoszą nas w świat XIX i pocz. XX w., otulonego ciepłym światłem wynalazku skromnego farmaceuty.



W tym samym głuchym lesie (…), który wówczas ponurym szumem wtórował opowieściom ludowym o cudownem jakoby źródle ukrytem wśród leśnej gęstwiny, znajdował się niewielki zbiornik wody, nieustannie kotłującej się i tajemniczym szmerem napełniającej powietrze (…) Woda w źródlisku, acz zimna na swojej powierzchni, wrzała i falował w głębi (…), buchała na zewnątrz palnemi gazami i roznosiła na okół zapach ni to smoły, ni siarki, lecz czegoś, co na pozór wskazywało, że tu sobie jakaś nieczysta siła obrała siedlisko. Nadto, w pobliżu źródło rozlewała się maź tłusta, koloru orzechowego, lepka i cuchnąca (…) – tak opisywał dzieje Bóbrki Władysław Bełza w 1885 r. Wycieki czarnej, tłustej substancji kojarzono z działalnością sił nadprzyrodzonych, czasem wręcz pielgrzymowano do takich miejsc, które uznawano za magiczne…

Więcej: www.bobrka.pl

Tekst i fot. Izabela Fac

 

Zamieścił: Izabela Fac
Kontakt   •    Mapa portalu   •    Co to są Wrota Podkarpackie?

Copyright © 2006 Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego
Realizacja COMARCH